Eth hilat de camins tradicionaus dera Val d’Aran ei ua part importanta deth patrimòni e deth païsatge deth territòri. Ath long des ans, aguesti camins an connectat pòbles e espacis deth país. Pr’amor d’açò, auem de mantier-les en bones condicions entà garantir-ne era sua conservacion e eth bon emplec. En aguest sens, eth govèrn d’Unitat d’Aran en Conselh Generau d’Aran a amiat a tèrme diuèrsi trabalhs de recuperacion e mantenement en diferents punts deth territòri.
En terçon de Marcatosa, s’an amiat a tèrme trabalhs de reconstruccion e reparacion de quate murs de pèira seca plaçadi en camins des pòbles d’Aubèrt, d’Arròs e de Vila. Es murs auien queigut pendent es mesi d’iuèrn e podien afectar era seguretat des persones usatgères des camins. Entara sua reparacion s’an aplicat tecniques tradicionaus de construccion de pèira seca, en tot recuperar-ne era estabilitat e conservar ath viatge eth sòn valor patrimoniau. Er art deth bastiment de pèira seca siguec includit ena Lista Representativa deth Patrimòni Culturau Immateriau dera UNESCO en 2018, un reconeishement ath sòn valor culturau e tradicionau.
En Baish Aran, tanben s’an acabat es trabalhs de recuperacion deth camin dera Cabana dera Trauèssa, en Sant Joan de Toran. Era intervencion a permetut recuperar eth traçat e apariar era plataforma deth camin, atau coma mielhorar-ne era senhalizacion. Es tres pannèus direccionaus dejà se trapen plaçadi, e lèu se completarà era senhalizacion orizontau damb es corresponentes mèrques auriòles.
Eth camin dera Trauèssa ei un itinerari circular de 10,6 quilomètres e uns 800 mètres de desnivèu acumulat, que se pòt completar en 4 o 5 ores, en foncion deth ritme. Eth recorrut se pòt hèr en andús sentits e connècte diuèrsi punts d’interès dera zòna de Sant Joan de Toran e deth Baish Aran. En tot gésser deth refugi dera Honeria, aguest camin passe per Sant Joan de Toran, era cabana dera Trauèssa, era cabana de Plan e eth Plan de Grauèrs, entà tornar tath refugi pera zòna deth barratge de Sant Joan de Toran.
Aguestes actuacions permeten recuperar camins e elements tradicionaus que formen part dera istòria e deth païsatge d’Aran, ath viatge que mielhoren es condicions d’emplec e era seguretat des persones que les recorren. Conservar aguest patrimòni ei tanben ua forma de mantier viu eth ligam enter es pòbles, es montanhes e era vida vidanta deth territòri.
