Aguest mes vos recomanam Bajo el mismo cielo (Jós eth madeish cèu), ua novèla de Francés Boya, que mos convide a guardar damb sensibilitat eth passat recent des aranesi e araneses damb ua sensibilitat prigondaments umana. Ambientada ena Val d’Aran, era istòria seguís a diuèrses generacions d’ua familha que sage de mantier-se amassa pendent era Guèrra Civil e era longa postguèrra. A trauès de Luis, Pepita e es sòns descendents, Boya bastís un relat intim sus era fòrça dera vida vidanta, era pèrta, eth silenci e eth besonh de rebrembar entà poder contunhar entà deuant.
Çò que hè especiau aguesta òbra ei era sua capacitat d’estacar istòria e païsatge. Er autor convertís ara madeisha Val d’Aran en un personatge mès dera òbra: un refugi sever mès tanben generós, scenari de dolor e patiment, e ath viatge de resisténcia e vida. Damb ua pròsa pròplèu e leiau, era novèla retrate com es herides deth conflicte merquèren non sonque ad aqueri qu’ac viueren, senon tanben as qui vengueren dempús, erèus de memòries fragiles mès imprescindibles.
Ei ua lectura que mos susprén autant pera sua qualitat literària coma pera sua carga emocionau: un recordatòri de çò que signifique preservar era memòria, que non ei sonque que tanben preservar era nòsta identitat. Un libre que mos parle dera importància des arraïtz, des istòries que mos sostien e deth ligam prigond damb era tèrra que compartim, jós aguest madeish cèu qu’amasse generacions senceres.
