En Unha, era politica a cara e nòm pròpri. Ei a tocar dera vida vidanta e se hè a escala de carrèr, de plaça e de vesinatge. E a tanben un clar protagonisme femenin: tres hemnes lideren era EMD d’Unha.
En un pòble de sonque 125 abitants, es decisions publiques non demoren darrèr d’ua pòrta de despach. Arriben lèu as carrèrs, as cases e as convèrses enter vesins. Ací, toti mos coneishem. E açò hè qu’era politica sigue mès pròplèu, mès dirècta e, ath madeish temps, fòrça mès personau.
Ath capdeuant dera EMD d’Unha i a tres hemnes. Tres persones qu’auem decidit dar eth pas, implicar-se ena gestion e assomir ua part dera responsabilitat sus eth present e eth futur deth pòble.
Era sua preséncia a un doble significat. Per un costat, mòstre qu’era politica locau tanben pòt auer un protagonisme femenin. Per un aute, parle dera realitat des comunitats petites, a on era vida publica non se pòt separar dera vida deth dia a dia.
En Unha, coma en fòrça pòbles de montanha, es hemnes an estat tostemp ua pèça fondamentau dera vida collectiva. An estat presentes ena familha, ena organizacion des hèstes, ena vida associativa e en trabalh de cada dia que hè possible qu’eth pòble contunhe viu. Ara, aguesta implicacion tanben a arribat ath lòc a on se prenen es decisions.
Hèr politica a on toti mos coneishem
Hèr politica en un pòble petit non ei madeish que hèr-la en ua grana vila. Es problèmes an ua dimension mès concreta e es relacions enter es persones, tanben. Eth marge enter èster cargue public e èster vesin ei fòrça prim.
Es tres hemnes dera EMD coneishem aguesta realitat de ben apròp. Es decisions non son anonimes: se prenen en un entorn a on, londeman, te trapes damb es madeishi vesins en carrèr, ena botiga o en ua hèsta.
Per açò, aguesta proximitat obligue a escotar e a dialogar. E, ath viatge, pòt esdevier ua fòrça, mès tanben ua grana responsabilitat. En un pòble petit, cada decision a un impacte dirècte e, soent, pòt generar opinions, debats e discussions enter persones que se veiràn e compartiràn tot seguit.
Era EMD neish, en bona part, d’aguesta volontat de participar e de balhar votz ath pòble. Eth sòn prètzhèt non ei sonque gestionar eth dia a dia, senon tanben pensar en quin Unha se vò entàs ans que vien e tàs futures generacions.
Èster hemna en politica locau
Que siguen tres hemnes es que pòrten era union vesiau en Unha non ei un detalh menor. Enes darrèri ans, era preséncia des hemnes ena politica locau a guanhat espaci. Totun, enes pòbles petiti, aguesta qüestion a ua dimension particulara.
Aciu, es responsabilitats publiques se barrejen fòrça mès damb era vida personau e professionau. Eth temps ei limitat, es persones que participen son pòques e fòrça prètzhèts requèn sus es madeishes persones. Per açò, era participacion politica des hemnes parle tanben de conciliacion, de reconeishement e de visibilitat.
Mès era istòria des tres hemnes dera EMD non ei sonque ua istòria de hemnes: ei era istòria d’un pòble a on es persones que prenen decisions son es madeishes que viuen eth dia a dia dera comunitat, coneishen es sòns problèmes e formen part des sues relacions.
Eth futur d’Unha
Darrèr dera politica e des decisions que se i prenen en un pòble coma Unha i a, fin finau, ua qüestion mès grana: quin futur vò auer eth pòble? Com mantier ua comunitat viua? Com hèr qu’es joeni poguen demorar en pòble? Com conservar era identitat d’Unha sense convertir-lo en un lòc sonque destinat as visitants? Com garantir servicis e, ath viatge, respectar era realitat d’ua petita comunitat de montanha?
Non i a responses faciles, mès i a ua certesa: en Unha, es decisions an d’èster prenudes per persones que coneishen de prumèra man eth pòble e que viuen e saben quina ei era sua realitat. Tres hemnes an decidit èster ena prumèra linha d’aguesta responsabilitat. Non coma ua excepcion, senon coma ua part dera evolucion naturau dera vida publica deth pòble.
Pr’amor qu’en un lòc de 125 abitants, era politica non se hè enes urnes: se hè cada dia, en tot escotar, discutir, dialogar, arribar a acòrds e, sustot, en decidir quin futur se vò bastir entà Unha.
E ei acieu, benlèu, a on se compren era vertadèra dimension dera EMD: en balhar ath pòble ua forma dirècta de participar ena sua vida publica e en hèr qu’es sòns abitants agen ua votz sus çò que vòlen qu’Unha sigue deman.