Víuer en un territòri de montanha coma era Val d’Aran non aurie de significar auer mens oportunitats. Totun, era realitat geografica condicione er accès as estudis, ara formacion e as servicis basics, essenciaus entath desvolopament personau e academic. Per açò, quan parlam d’igualtat d’oportunitats tanben ac hèm de d’autes qüestions coma era mobilitat, es connexions e d’apropar es servicis ara ciutadania. E, en aguest sens, auem de trabalhar entà garantir qu’eth lòc a on viuem non limite es nòstes possibilitats de futur.
D’ençà d’Unitat d’Aran s’a defenut tostemp qu’era politica educativa a de partir des besonhs reaus des persones e balhar responsa as rèptes deth nòste territòri. Açò requerís escotar es estudiants, es familhes e era comunautat educativa, mès tanben transformar es sues demandes en mesures concretes que faciliten er accès ara educacion e ampliar es oportunitats dera nòsta joenessa.
D’ençà des institucions, auem era responsabilitat de trabalhar entà mielhorar era vida des persones e balhar responsa as besonhs dera ciutadania damb mesures concretes. Un exèmple n’ei era metuda en marcha, aguest mes d’octobre, dera naua linha de transpòrt public enter eth Pònt de Suert e Vielha. Ua connexion reivindicada pendent temps que respon a un besonh tan plan important, autant en encastre educatiu coma en laborau e sanitari.
Enquiara, es estudiants d’Aran podien desplaçar-se entà Pònt de Suert entà cursar estudis, mès non auien ua connexion de retorn damb oraris compatibles damb era jornada lectiva. Aguest nau servici, que permet arribar en Vielha abans des uèit deth maitin, facilitam er accès ara aufèrta formativa aranesa e daurim naues oportunitats as joeni e adults dera Alta Ribagòrça. Ei ua mielhora que contribusís a hèr mès accessible era formacion e que mòstre com era mobilitat pòt èster tanben ua airina de politica educativa entà redusir es barrères territoriaus.
Pr’amor que garantir eth dret ara educacion non consistís sonque en aufrir estudis de qualitat, se non que cau facilitar-ne tanben eth sòn accès en toti es encastres. En un territòri coma eth nòste, es distàncies e era manca de connexions pòden convertir-se en obstacles reaus. Melhorar eth transpòrt, per tant, non ei sonque ua qüestion de mobilitat: ei tanben facilitar er accès ara educacion e generar mès igualtat d’oportunitats.
En aguest sens, aguesta madeisha volontat de facilitar er accès as estudis ei era que mos portèc a trabalhar entà qu’es Pròves d’Accès ara Universitat (PAU) se podessen realizar ena Val d’Aran. Ua reivindicacion que neishec des madeishi estudiants der Institut d’Aran, que trasladèren ath Plen deth Conselh Generau eth besonh d’esvitar es desplaçaments enquia Lleida.
Aué, gràcies ath trabalh institucionau deth govèrn d’Unitat d’Aran en Conselh Generau, es estudiants pòden realizar aguestes pròves en Vielha, en tot esvitar desplaçaments longui e despenes economiques addicionaus as families en un moment decisiu dera sua trajectòria academica. Aguesta mielhora s’a hèt extensiva tanben as pròves deth Bachibac, e contribusís a qu’es nòsti joeni poguen hèr tèsta aguestes etapes en condicions mès favorables.
Apropar es oportunitats educatives ei apostar peth talent, er esfòrç e eth futur dera nòsta joenessa. Ei facilitar qu’es estudiants poguen contunhar formant-se, accedir a estudis superiors e bastir eth sòn projècte de vida sense qu’era realitat geografica sigue ua barrèra hijuda.
Ua educacion de qualitat tanben vò díder aufrir espacis entara investigacion, eth pensament critic e era creacion. E en Aran, aguest compromís va ligat ara defensa e ara promocion dera nòsta lengua, pr’amor qu’er aranés a d’èster present en toti es encastres dera vida educativa e deth coneishement, e preservar-lo e promòir-lo coma lengua d’aprenedissatge, de recèrca e d’innovacion, ei tanben ua apòsta de futur.
En aguest sens, es Prèmis as Trabalhs de Recèrca en aranés der Institut d’Aran son ua iniciativa significativa. Reconeishen er esfòrç dera nòsta joenessa entà investigar, aprigondir en diuèrsi encastres de coneishement e compartir es sòns resultats ena nòsta lengua. Enguan, ena cincau edicion, s’an presentat ueit trabalhs de tematiques diuèrses, ua mòstra deth potenciau der aranés coma lengua d’aprenedissatge, de recèrca e de pensament academic.
Balhar valor ad aguesti trabalhs ei reconéisher eth talent des nòsti estudiants e, ath ath viatge, refortilhar er emplec der aranés en naui encastres. Era lengua ei ua oportunitat entà apréner, investigar e crear, e cau acompanhar es naues generacions en tot garantir qu’agen espacis e recorsi entà desvolopar eth sòn talent en aranés.
Cau contunhar mielhorant es connexions, facilitant er accès as estudis e reforçant era preséncia der aranés en sistèma educatiu e enes naui encastres deth coneishement. Ei un trabalh que requerís continuitat, planificacion e capacitat de transformar es demandes dera ciutadania en mesures concrètes.
Garantir er accès ara educacion, apropar es servicis e balhar valor ara nòsta lengua son manères de bastir un territòri a on es nòsti joeni poguen formar-se, desvolopar eth sòn talent e decidir eth sòn futur damb mès possibilitats. Aguest ei eth sentit d’ua politica publica que parte des besonhs reaus dera gent e trabalhe entà dar responsa as rèptes deth nòste país. Es auanci artenhudi son eth resultat deth trabalh deth govèrn d’Unitat d’Aran en Conselh Generau, fidèu as sòns valors e damb era volontat permanenta d’escotar ara ciutadania entà convertir es sues demandes en mielhores concrètes ena vida vidanta des persones.
